Diamenty to jedne z najtwardszych kamieni szlachetnych. Można by stwierdzić, że kamienie niezniszczalne! Ten fakt potwierdza skala Mohsa, gdzie utrzymują się na najwyższym 10 poziomie. Niższe poziomy oznaczające mniejszą twardość zajmują m.in. korund, topaz czy kwarc. Ze względu na swoje właściwości diamenty umieszczone w pierścionkach zaręczynowych świadczą o trwałości złożonych zobowiązań. W artykule dowiesz się, jakie czynniki wpływają na ceny diamentów.
4C, czyli cztery czynniki wpływające na cenę diamentu – musisz je znać!
Cechy określane jako 4C są najważniejszymi czynnikami wpływającymi na ceny diamentów. Do tych cech zaliczamy: barwę (colour), czystość (clarity), masę (carat) oraz szlif (cut). Zostały one stworzone w celu ujednolicenia kryterium oceny tych kamieni. Dodatkowo 4C ułatwia wycenę diamentów oraz umożliwia porównanie jednego diamentu z drugim.
Barwa
System oceny kolorów diamentów został opracowany w latach 50. przez Richarda T. Liddicoata z GIA – Gemological Institute of America. Poniżej możecie zobaczyć skalę kolorów, która klasyfikuje diamenty od D do Z, przy czym pierwsze litery oznaczają kolor bezbarwny a ostatnie – żółty.
Barwę brylantu oznaczoną literą D często określa się jako „wysoką delikatną biel”. Za pomocą zaprezentowanej skali nie można ocenić kamieni w kolorach fantazyjnych, m.in. różowych, niebieskich i zielonych. W związku z tym GIA zaproponowało przyjęty prawie na całym świecie system oceny, który szczególnie kładzie nacisk na trzy aspekty, takie jak barwa, ton i nasycenie. Pierwszy z nich pozwala sklasyfikować dany kamień ze względu na kolor, np. różowy. Ton określa barwę, czy jest ona jasna lub ciemna. Nasycenie to natężenie zabarwienia, zatem pozwala sprecyzować siłę i czystość barwy.
Najczęściej występują diamenty w odcieniach żółtych lub brązowych, natomiast relatywnie mało jest bezbarwnych diamentów. Oznacza to, że bezbarwne diamenty są droższe od wyżej wymienionych kamieni. Wartość diamentu maleje wraz z jego intensywniejszym odcieniem żółtego. Największy wzrost ceny za karat występuje w przypadku bezbarwnego diamentu w stosunku do pozostałych odcieni.
Diamenty w kolorach fantazyjnych
Cena diamentów w kolorach fantazyjnych jest zdecydowanie wyższa od białych (bezbarwnych) diamentów. Wynika to z faktu, iż diamenty o silnym zabarwieniu są rzadko spotykane. Przykładowe kolory fantazyjne diamentów możecie zobaczyć na poniższej grafice.
Ponad 90% światowych zasobów różowych diamentów wydobywa kopalnia Argyle w Australii. Kopalnia ta należy do koncernu Rio Tinto. Roczne wydobycie różowych brylantów, których waga wynosi powyżej 0,5 ct, mieści się w jednej dłoni. Od około dwóch dekad nie odkryto znaczących złóż różowych diamentów. W związku z tym w najbliższych latach złoża w kopalni Argyle prawdopodobnie się wyczerpią. Wyczerpanie złóż różowych diamentów może spowodować znaczący wzrost ich cen. Kopalnia Argyle wystawia co roku klika lub kilkanaście najładniejszych różowych diamentów na zamkniętej licytacji, na którą zaprasza wybrane przez siebie osoby oraz firmy. Ich cena za karat wynosi 10-20 mln dolarów.
Diamenty w kolorze niebieskim mogą być aż kilkudziesięciokrotnie droższe od bezbarwnych diamentów. Niebieski brylant, którego waga wynosi około 1 ct, może kosztować od 500 tysięcy do kilkudziesięciu milionów dolarów. Kamienie w odcieniach brązu również mogą być wielokrotnie droższe od białych diamentów o tej samej czystości.
Czystość
Kolejną cechą, dzięki której można sklasyfikować diamenty, jest czystość (clarity). Czystość diamentów klasyfikuje się za pomocą specjalistycznej skali zawierającej jedenaście stopni. Skala ta również została opracowana przez laboratorium GIA.
Pierwszy stopień skali to Flawless (FL), który oznacza, że diament nie zawiera żadnych wrostków, ani skaz widocznych przy dziesięciokrotnym powiększeniu. Internally Flawless (IF) różni się od Flawless tylko tym, że zawiera widoczne skazy przy dziesięciokrotnym powiększeniu. VVS1 i VVS2 oznacza bardzo bardzo małe inkluzje, czyli są one bardzo trudno zauważalne przy dziesięciokrotnym powiększeniu. Natomiast VS1 i VS2 to bardzo małe inkluzje, które nieco łatwiej zauważyć niż w przypadku VVS1 oraz VVS2. Kolejne stopnie w skali to SI1 i SI2 oznaczające drobne inkluzje, czyli drobne wrostki, które są zauważalne przez wykwalifikowaną osobę przy dziesięciokrotnym powiększeniu. I1, I2 oraz I3 to ostatnie stopnie w skali. Diamenty zaliczające się do tych stopni zawierają widoczne przy dziesięciokrotnym powiększeniu inkluzje, które mogą istotnie wpływać na jego blask i przezroczystość.
Czystość diamentu jest relatywnie ważnym czynnikiem wpływającym na jego cenę. Podobnie jak w przypadku barwy cena diamentu zależy od rzadkości występowania danej czystości. Wraz z polepszającą się czystością diamentu jego wartość rośnie. Diamenty niezawierające wrostków ani skaz widocznych przy dziesięciokrotnym powiększeniu są najdroższe ze względu, że bardzo rzadko występują. Diamenty znajdujące się pomiędzy stopniem czystości IF a I1 stanowią większość część rynku detalicznego.
Szlif
Szlif diamentu określa się za pomocą następujących stopni:
- doskonały (excellent),
- bardzo dobry (very good),
- dobry (good),
- optymalny (fair),
- słaby (poor).
Odpowiednie proporcje i szlif są ważne ze względu na rozproszenie światła. Szlif diamentu często jest mylony z kształtem diamentu, jednak przy procesie szlifowania diamentu nadaje się mu odpowiedni kształt. Najczęściej stosuje się standardowy okrągły szlif brylantowy. Na jego powierzchni znajduje się co najmniej 32 fasety plus tafla oraz co najmniej 24 fasety w podstawie. Pozostałe kształty określa się jako fantazyjne, które widoczne są na poniższej grafice.
Diament w kształcie gruszki często nazywany jest łezką. Oprócz wyżej wymienionych kształtów diamentów możecie spotkać się z kształtami, takimi jak trójkąt (trillion), poduszka (cushion) oraz bagietka (baguette).
Najwyższa jakość szlifu oznacza, iż w brylancie wydobyte jest jego piękno, czyli blask i brylancja. Brylancja to mienienie się diamentu pod wpływem światła. Diamenty o idealnym cięciu klasyfikowane jako doskonałe (excellent), są niezwykle rzadkie. Ich udział w rynku diamentów stanowi około 3%. Natomiast w przypadku diamentów o optymalnym szlifie ich udział w rynku wynosi około 35%. Odnosząc się do ceny diamentów, zachodzi zależność: im wyższa jakość szlifu brylantu, tym jego wartość jest wyższa (oczywiście przy braku zmiany innych czynników).
Masa
Masę diamentów podaje się w karatach metrycznych, w skrócie „ct”. Jednostka ta została wprowadzona ze względu na bardzo drogi oraz oferowany w mikroskopijnych ilościach towar. Karat wywodzi się z Indii. Warto podkreślić, że w innych źródłach za ojczyznę karata podaje się kraje arabskie lub Grecja. Jego pierwowzorem były nasiona drzewa koralowego, które są identyczne pod względem wagi. Od 1914 roku tzw. karat metryczny jest równy ciężarowi wynoszącemu 0,2 gramy. Diamenty waży się do tysięcznej karata, czyli 0,001. Następnie zaokrągla się je do najbliższej setnej.
Pomimo iż duże diamenty występują rzadziej niż małe, to dodatnia zależność pomiędzy wagą a ceną nie zawsze występuje. Zachodzi ona tylko wtedy, jeżeli inne czynniki pozostają bez zmian. Wartość brylantu o wadze 1 ct i barwie żółtej ze szlifem słabej jakości oraz przejrzystością SI1 może być zdecydowanie mniejsza od bezbarwnego brylantu o wadze 0,3 ct ze szlifem doskonałym i przejrzystością IF. Jeśli diament jest większy, to nie tylko rośnie jego cena, ale także rośnie cena za jeden karat, np. diament o wadze 1 ct waży tyle samo co cztery diamenty o wadze 0,25 ct, nawet jeżeli wszystkie inne czynniki jakości są takie same, to większy diament ma dużo większą wartość niż suma wartości czterech mniejszych diamentów.
Stan zachowania – diament idealny
W przypadku cen diamentów, które wcześniej były już użytkowane, istotny jest ich stan zachowania. Wpływa on przede wszystkim na wartość tego kamienia. Jest to w szczególności ważny czynnik w przypadku sprzedaży biżuterii z diamentami. Często jest ona przekazywana z pokolenia na pokolenie, co może prowadzić do pewnych uszkodzeń nie tyle samego diamentu, ile pozostałej części biżuterii. W związku z tym szczególnie istotne jest to, jak jest przechowywany diament. Dzięki prawidłowemu przechowywaniu biżuterii z diamentami, jak i samego kamienia sprawi, iż diament będzie wręcz idealny, a na jego wartość nie wpłynie stan zachowania! Warto pamiętać, że nie powinno trzymać się kilku diamentów w jednym woreczku bądź pudełku, gdyż może dojść do zarysowania brylantów.
Historie i legendy związane z diamentami
Legendy oraz historie związane z danym diamentem istotnie wpływają na jego wartość. Im dłuższa i bardziej zawikłana historia diamentu tym diament staje się cenniejszy. Także mogą odgrywać tu istotne znaczenie emocje, wspomnienia inwestora związane z danym przedmiotem – cecha charakterystyczna inwestycji emocjonalnych. Przy wycenie brylantów również są brane pod uwagę znane postacie, które przekazywały z pokolenia na pokolenie brylant lub były jego posiadaczem przez określony czas. Diamentową biżuterię, którą nosiły kobiety znane na całym świecie, takie jak Elizabeth Taylor, Księżna Diana osiągały rekordowe ceny.
Diament Cullinan I, którego masa wynosi 530,20 karatów, jest tak cenny, że jego wartość jest szacowana na kilkadziesiąt milionów dolarów. Jednak inni uważają, że jest on bezcenny ze względu na jego historię. Cullinan I (największy diament, nazywany także Wielką Gwiazdą Afryki) umieszczono w skarbcu koronnym w Tower w Londynie, a w 1937 roku został wmontowany w brytyjskie insygnia państwowe.
Na powyższej grafice możemy zobaczyć, jak prezentuje się ten niezwykły diament, który ma szlif w kształcie kropli.
Dostępność na rynku a ceny diamentów
Oprócz wyżej wymienionych czynników, które wpływają na kształtowanie się cen diamentów, nie należy zapominać o dostępności diamentów. Ze względu na dużą podaż (dostępność na rynku) małych brylantów ceny tych diamentów są względnie stabilne. Zazwyczaj są one umieszczane w biżuterii, np. kilka bardzo małych brylancików może być zamieszczona w jednym kolczyku, a cena za kolczyki będzie stosunkowo niska. Im rzadziej spotykany diament, tym jego wartość jest wyższa. Wyjątkowy, nietypowy, jedyny w swoim rodzaju diament staje się pożądanym przedmiotem na rynku przez inwestorów. W tym przypadku inwestor będzie się liczył, że ceny diamentów będą bardzo wysokie.
